PhongDai.comPhóng Đại
Phóng to ảnh để in

Tỷ lệ ảnh và khổ in: ảnh điện thoại in khổ 20x30 bị cắt mất đâu và xử lý thế nào

Ảnh điện thoại tỷ lệ 4:3, khổ in phổ biến lại là 2:3, 3:4, 4:5. Cách tính phần bị cắt, tự cắt đúng tỷ lệ, khi nào chừa viền và lỗi hay gặp khi đặt in.

Top-down view of a phone with a blank screen lying on several blank photo paper sheets of different proportions, a metal ruler and pencil beside them on a white desk in Hanoi

Khi tỷ lệ của tấm ảnh khác tỷ lệ của khổ in, bạn chỉ có ba lựa chọn: cắt bớt ảnh, chừa viền trống, hoặc kéo giãn ảnh, và lựa chọn thứ ba gần như không bao giờ chấp nhận được. Ảnh điện thoại thường có tỷ lệ 4:3, ảnh máy ảnh thường 3:2, trong khi tiệm in chào các khổ có tỷ lệ 2:3, 3:4, 4:5, 5:7 hay khổ A. Nếu bạn không tự cắt, máy hoặc người ở tiệm sẽ cắt hộ, thường là cắt chính giữa, và đỉnh đầu hay bàn chân của ai đó biến mất.

Bài này giải thích cách đọc tỷ lệ, tính trước phần sẽ bị cắt, tự cắt sao cho đẹp, khi nào nên chừa viền thay vì cắt, và những lỗi hay gặp khi đặt in. Kích thước khổ in trong bài là kích thước phổ biến để tham khảo; mỗi tiệm có thể có khổ riêng, nên hỏi lại trước khi cắt.

Tỷ lệ ảnh là gì và vì sao nó hay lệch với khổ in

Tỷ lệ ảnh là quan hệ giữa chiều dài và chiều rộng, không phụ thuộc kích thước. Ảnh 4000 x 3000 điểm ảnh và ảnh 2000 x 1500 điểm ảnh cùng tỷ lệ 4:3. Khổ in 20 x 30 cm có tỷ lệ 2:3, cũng là tỷ lệ của khổ 10 x 15 và 40 x 60. Hai tấm có cùng tỷ lệ thì phóng to thu nhỏ khớp hoàn toàn với nhau, không phải cắt gì.

Lệch tỷ lệ có nguồn gốc lịch sử. Khổ ảnh 2:3 đến từ phim 35 mm, nơi mỗi khung hình rộng 36 mm, cao 24 mm; nhiều máy ảnh số kế thừa tỷ lệ đó. Cảm biến điện thoại và máy ảnh nhỏ gọn lại thường dùng 4:3, gần với tỷ lệ màn hình máy tính cũ. Màn hình điện thoại hiện đại dài hơn nhiều, nên ảnh chụp màn hình có tỷ lệ còn hẹp hơn 16:9. Trong khi đó các khổ giấy in ảnh ở tiệm hình thành từ nhiều truyền thống khác nhau, và khổ A theo tiêu chuẩn quốc tế có tỷ lệ cạnh xấp xỉ 1:1,414.

Vì vậy gần như không có gì đảm bảo ảnh của bạn khớp với khổ bạn muốn in. Việc cắt là bình thường; điều quan trọng là bạn chủ động quyết định cắt ở đâu, thay vì để máy cắt chính giữa. Máy không biết đâu là đầu người, đâu là nền trời; nó chỉ biết chia đều hai bên.

Tỷ lệ của các khổ in hay gặp

Kích thước tham khảo, tính theo centimet; tiệm có thể làm khổ khác hoặc làm theo kích thước đặt riêng. Cột cuối cho biết ảnh 4:3 của điện thoại khớp tới đâu.

Khổ inTỷ lệ gần đúngẢnh 4:3 khi in khổ này
10 x 15, 20 x 30, 40 x 602:3Mất khoảng 11 phần trăm theo cạnh ngắn của ảnh ngang
13 x 18, 15 x 21Khoảng 5:7Mất khoảng 5 phần trăm
20 x 254:5Mất khoảng 6 phần trăm theo cạnh dài
30 x 403:4Khớp gần như hoàn toàn
Khổ A (A4, A3, A2)Khoảng 1:1,414Mất khoảng 6 phần trăm
Vuông1:1Mất khoảng 25 phần trăm theo cạnh dài

Đọc bảng theo hướng ngược lại cũng có ích: nếu bạn chưa chốt cỡ, chọn một khổ có tỷ lệ gần ảnh nhất sẽ giữ được nhiều ảnh nhất. Với ảnh điện thoại 4:3, khổ 3:4 như 30 x 40 là khớp nhất; với ảnh máy ảnh 3:2, khổ 2:3 như 20 x 30 khớp hoàn toàn.

Tính phần bị cắt trước khi đặt in

Phép tính chỉ cần nhân chia, làm được bằng máy tính trên điện thoại:

  1. Lấy kích thước ảnh bằng điểm ảnh. Ví dụ giả định: ảnh ngang 4000 x 3000.
  2. Lấy tỷ lệ khổ in theo cùng hướng. Khổ 30 x 20 cm in ngang có tỷ lệ 3:2, tức chiều dài bằng 1,5 lần chiều rộng.
  3. Thử giữ nguyên chiều dài 4000, tính chiều rộng cần có: 4000 chia 1,5 bằng khoảng 2667. Con số này nhỏ hơn 3000, vậy phải cắt khoảng 333 điểm ảnh theo chiều cao, tức chừng 11 phần trăm.
  4. Nếu con số tính ra lớn hơn kích thước thật, làm ngược lại: giữ nguyên chiều rộng, tính chiều dài cần có, và cắt theo chiều dài.
  5. Tính lại số điểm ảnh còn lại sau khi cắt và kiểm xem có đủ cho cỡ in theo khoảng cách nhìn không. Cắt nhiều có thể đẩy tấm ảnh xuống dưới mức đủ nét.

Với ảnh dọc, cách tính tương tự. Ví dụ giả định: ảnh dọc 3000 x 4000 in khổ 20 x 30 dọc. Giữ chiều rộng 3000 thì chiều cao cần 4500, lớn hơn 4000 có thật; vậy giữ chiều cao 4000, chiều rộng còn khoảng 2667, phải cắt khoảng 333 điểm ảnh ở hai bên. Ảnh dọc chụp người đứng thường dư hai bên nên việc này ít khi khó.

Cắt ở đâu cho đẹp

Giữ khoảng trống trên đầu. Khi phải cắt theo chiều cao, đừng cắt sát đỉnh đầu. Một khoảng trống vừa đủ phía trên giúp người trong ảnh không bị ép vào mép. Phần cắt nên lấy nhiều hơn ở phía có ít thông tin, thường là nền trời hoặc sàn nhà.

Không cắt ở khớp. Đường mép ảnh đi ngang đầu gối, khuỷu tay, cổ tay hay mắt cá chân làm người trông như bị cụt. Nếu phải cắt qua chân, cắt ở giữa đùi hoặc giữa bắp chân thay vì đúng khớp.

Chừa chỗ cho hướng nhìn. Người hoặc vật đang nhìn, đang đi về một phía cần có khoảng trống phía trước. Cắt sát phía trước mặt làm ảnh có cảm giác bí.

Giữ đường chân trời thẳng. Nhân lúc cắt, xoay chỉnh nhẹ nếu đường chân trời, mép bàn, khung cửa bị nghiêng. Nghiêng vài độ trên điện thoại khó thấy, trên ảnh treo tường thấy ngay.

Ảnh nhóm: kiểm hai đầu. Ảnh nhóm thường chật hai bên. Trước khi cắt, kiểm người đứng ngoài cùng còn đủ vai và tay không; nếu không, cân nhắc chừa viền thay vì cắt.

Cắt trước, phóng to sau. Nếu ảnh cần phóng to bằng phần mềm, hãy cắt theo tỷ lệ trước rồi mới phóng phần đã cắt. Phóng cả tấm rồi cắt vừa tốn thời gian xử lý, vừa khiến bạn kiểm sai chỗ: những vùng bị cắt bỏ không cần kiểm, còn vùng giữ lại mới là thứ được in. Phóng sau khi cắt cũng giúp bạn biết chính xác mức phóng cần có cho cỡ in.

Khi không nên cắt: chừa viền, mở rộng nền hay đổi khổ

Có những tấm không cắt được mà không mất phần quan trọng: ảnh nhóm chật hai đầu, ảnh có chữ hay chi tiết sát mép, ảnh tranh vẽ phải giữ nguyên bố cục. Lựa chọn đơn giản nhất là in vừa khổ và chừa viền trắng ở hai cạnh. Viền trắng không phải lỗi; nhiều ảnh in đẹp có viền trắng đều chung quanh, và viền thêm vài phân còn giúp ảnh có khoảng thở. Yêu cầu tiệm căn giữa và viền đều hai bên.

Lựa chọn thứ hai là đổi sang khổ có tỷ lệ gần ảnh hơn, hoặc đặt in theo kích thước riêng, nếu tiệm in khổ lớn từ cuộn giấy. In theo kích thước riêng thường không khó với máy in khổ lớn, nhưng bạn cần nghĩ trước chuyện treo, vì kích thước lạ có thể khó tìm phụ kiện.

Lựa chọn thứ ba là mở rộng nền bằng phần mềm có AI, để vẽ thêm trời, tường, cỏ cho đủ tỷ lệ. Cách này hợp với nền đơn giản, nhưng đó là phần ảnh không có thật. Với ảnh gia đình, ảnh kỷ niệm, nên ghi chú đã mở rộng nền; với ảnh cần trung thực như tư liệu, không nên dùng. Kiểm kỹ đường nối giữa phần thật và phần vẽ, nhất là khi phần mở rộng chạm vào người hay vật.

Lỗi hay gặp khi đặt in liên quan đến tỷ lệ

Những lỗi dưới đây gặp nhiều ở cả tiệm in nhanh lẫn đặt in qua mạng:

  • Gửi ảnh chưa cắt và chọn in không viền: máy tự cắt chính giữa, mất đỉnh đầu hoặc bàn chân.
  • Chọn in vừa khổ nhưng không để ý: nhận ảnh có hai dải trắng không đều vì tiệm không căn giữa.
  • Ảnh dọc gửi kèm đơn khổ ngang: máy xoay ảnh hoặc cắt mất hai phần ba ảnh.
  • Cắt trên điện thoại bằng chế độ tự do rồi tưởng đúng tỷ lệ: ảnh lệch vài phần trăm, tiệm vẫn phải cắt thêm.
  • In tràn lề mà không chừa mép: in không viền thường mất thêm vài milimet ở mép do cách máy cắt, chi tiết sát mép bị mất.
  • Gửi ảnh chụp màn hình có tỷ lệ rất dài: cắt về khổ in phổ biến làm mất phần lớn ảnh, và ảnh chụp màn hình vốn đã ít điểm ảnh.

Cách phòng chung cho tất cả: tự cắt đúng tỷ lệ bằng chế độ khoá tỷ lệ, đặt tên tệp theo khổ in để tiệm và chính bạn không nhầm, và với ảnh in tràn lề, chừa một khoảng nhỏ quanh mép không đặt chi tiết quan trọng.

Cắt đúng tỷ lệ trên điện thoại và máy tính

Hầu hết ứng dụng ảnh có sẵn công cụ cắt với tỷ lệ định sẵn. Quy trình chung:

  1. Tạo bản sao của ảnh trước khi cắt, giữ nguyên bản gốc.
  2. Mở công cụ cắt, chọn tỷ lệ đúng với khổ in, ví dụ 2:3 cho khổ 20 x 30, 4:5 cho khổ 20 x 25. Nếu không có sẵn, chọn tỷ lệ tuỳ chỉnh và nhập hai số.
  3. Xoay khung cắt theo hướng ảnh: dọc cho khổ dọc, ngang cho khổ ngang.
  4. Kéo khung để chọn vùng giữ lại theo các nguyên tắc ở trên, phóng to để kiểm mép không cắt qua khớp hay đầu người.
  5. Lưu bản đã cắt với chất lượng cao nhất, đặt tên có khổ in, ví dụ ten-anh-20x30.
  6. Mở thông tin tệp, kiểm số điểm ảnh còn lại, đối chiếu với cỡ in và khoảng cách nhìn.

Khi gửi tiệm, nói rõ ảnh đã được cắt đúng tỷ lệ và yêu cầu in nguyên khung, không cắt thêm. Nếu tiệm phải làm theo mép an toàn của máy, hỏi họ cần chừa bao nhiêu để bạn cắt lại cho phù hợp.

Câu hỏi thường gặp

Ảnh điện thoại in khổ nào thì không bị cắt?

Ảnh điện thoại phổ biến có tỷ lệ 4:3, nên khổ có tỷ lệ 3:4 như 30 x 40 cm khớp gần như hoàn toàn. Với khổ 2:3 như 10 x 15 hay 20 x 30, sẽ mất khoảng một phần chín theo cạnh ngắn. Kiểm tỷ lệ thật của ảnh trong thông tin tệp vì một số máy chụp tỷ lệ khác.

In không viền và in có viền khác nhau thế nào?

In không viền cho ảnh tràn hết mép giấy, nhưng máy thường cắt thêm vài milimet ở mép nên chi tiết sát mép có thể mất. In có viền giữ nguyên ảnh, để lại khoảng trắng chung quanh hoặc hai bên. Ảnh có chi tiết quan trọng sát mép nên in có viền.

Có nên kéo giãn ảnh cho vừa khổ in không?

Không nên. Kéo giãn làm người béo ra hoặc gầy đi, vật tròn thành bầu dục, rất dễ thấy trên ảnh in. Hãy chọn cắt, chừa viền, đổi khổ hoặc mở rộng nền thay vì kéo giãn.

Ảnh chụp màn hình điện thoại có in được không?

In được ở cỡ nhỏ, nhưng tỷ lệ rất dài và số điểm ảnh bằng độ phân giải màn hình nên cắt về khổ in phổ biến sẽ mất nhiều. Nếu có thể, tìm tệp gốc mà màn hình đang hiển thị, ví dụ ảnh gốc trong thư viện, thay vì in ảnh chụp màn hình.

Khổ A4 có cùng tỷ lệ với khổ ảnh 20 x 30 không?

Không. Khổ A có tỷ lệ cạnh khoảng 1:1,414, còn 20 x 30 là 2:3, tức 1:1,5. Khác biệt nhỏ nhưng đủ để ảnh bị cắt hoặc có viền nếu bạn gửi ảnh cắt cho khổ này đi in khổ kia.

Mở rộng nền bằng AI cho đủ tỷ lệ có ổn không?

Ổn với nền đơn giản như trời, tường, cỏ, nếu kiểm kỹ đường nối. Nhưng phần mở rộng là phần không có thật, nên ghi chú với ảnh gia đình và tránh dùng cho ảnh cần trung thực như tư liệu hay chứng cứ.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138