PhongDai.comPhóng Đại
Điểm ảnh và độ phân giải

Ảnh 48MP và 12MP trên điện thoại: gộp điểm ảnh là gì, lúc nào bật độ phân giải cao

Vì sao điện thoại có cảm biến 48MP, 50MP hay 200MP lại xuất ảnh 12MP, gộp điểm ảnh hoạt động thế nào và lúc nào bật chế độ độ phân giải cao mới đáng.

Over the shoulder view of a man photographing a steaming bowl of noodle soup at a street stall in Ho Chi Minh City, smartphone screen blank, morning light

Điện thoại có cảm biến 48MP, 50MP hay lớn hơn thường gộp bốn điểm thu sáng liền nhau thành một điểm ảnh, nên ảnh chụp mặc định chỉ khoảng 12MP. Cách làm này gọi là gộp điểm ảnh, tiếng Anh là pixel binning. Đổi lại việc mất bớt số điểm, mỗi điểm ảnh thu được nhiều ánh sáng hơn, ảnh sáng hơn và ít nhiễu hạt hơn, nhất là trong nhà và ban đêm.

Chế độ độ phân giải cao, thường ghi 48MP, 50MP hay tên gọi tương tự trong cài đặt camera, tắt việc gộp đó để xuất đủ số điểm. Nó cho chi tiết tốt hơn trong điều kiện nắng tốt, nhưng tệp nặng hơn nhiều và thường kém hơn chế độ mặc định khi thiếu sáng. Bài này giải thích cơ chế ở mức người dùng, rồi chỉ ra lúc nào nên bật, lúc nào nên để yên.

Cảm biến lớn số điểm được chia ra như thế nào

Muốn nhồi nhiều điểm thu sáng vào một cảm biến bằng móng tay, nhà sản xuất phải làm mỗi điểm rất nhỏ. Điểm thu sáng nhỏ giống như chiếc cốc nhỏ hứng mưa: trong cơn mưa to, cốc nhỏ vẫn đầy; trong mưa phùn, cốc nhỏ gần như không hứng được gì và mọi sai số nhỏ đều lộ rõ. Trong ảnh, sai số đó hiện ra thành nhiễu hạt, những chấm màu lấm tấm ở vùng tối.

Để có cả hai lợi ích, nhiều cảm biến số điểm cao xếp tấm lọc màu theo từng nhóm bốn điểm cùng màu đứng cạnh nhau, thay vì xen kẽ từng điểm như cảm biến truyền thống. Khi cần ảnh sạch, máy cộng tín hiệu của bốn điểm cùng màu lại thành một, giống như ghép bốn chiếc cốc nhỏ thành một chiếc cốc lớn. Kết quả là ảnh có số điểm bằng một phần tư, mỗi điểm sạch hơn. Có loại cảm biến gộp chín hay mười sáu điểm, nguyên lý vẫn vậy.

Khi bạn bật chế độ độ phân giải cao, máy không gộp nữa mà dùng phần mềm sắp xếp lại dữ liệu từ các nhóm cùng màu sao cho giống cảm biến xen kẽ thông thường, rồi tính ra đủ số điểm. Bước sắp xếp này là tính toán, nên ảnh đủ số điểm từ cảm biến loại này thường không chi tiết bằng một cảm biến xen kẽ thật có cùng số điểm. Nó vẫn chi tiết hơn bản gộp khi ánh sáng tốt, chỉ là không gấp bốn như con số gợi ý.

So sánh hai chế độ trong điều kiện khác nhau

Bảng dưới tổng hợp xu hướng chung khi so cùng một máy ở hai chế độ. Mỗi đời máy xử lý khác nhau, nên xem đây là điểm xuất phát rồi tự thử trên máy của bạn.

Tiêu chíChế độ mặc định (gộp điểm)Chế độ độ phân giải cao
Số điểm ảnh xuất rakhoảng một phần tư số điểm cảm biếnđủ hoặc gần đủ số điểm cảm biến
Ngoài trời nắng tốtđủ đẹp cho mọi nhu cầu xemchi tiết hơn rõ khi phóng lên 100%
Trong nhà, buổi tốisáng hơn, sạch hơnnhiễu hơn, phần mềm làm mịn mạnh, có khi bết chi tiết
Chủ thể chuyển độngchụp nhanh, ít nhoèthường chậm hơn, dễ nhoè hơn
Dung lượng tệpmức thườngthường nặng gấp vài lần
Tính năng đi kèmđầy đủ chế độ đêm, chân dung, chụp liên tụcmột số máy tắt bớt các tính năng này

Nhìn chung, chế độ mặc định được thiết kế để cho kết quả ổn định ở mọi điều kiện, còn chế độ độ phân giải cao là công cụ cho một số tình huống cụ thể. Bật thường trực chế độ này không làm ảnh của bạn đẹp hơn mỗi ngày, chỉ làm bộ nhớ đầy nhanh hơn.

Lúc nên bật chế độ độ phân giải cao

Phong cảnh, kiến trúc ngoài trời có nắng. Một dãy nhà cổ ở Hội An, một ruộng bậc thang ở Lào Cai, một bức tường hoa văn đình làng chụp lúc trời sáng là những cảnh có nhiều chi tiết nhỏ và đủ sáng. Đây là lúc số điểm cao phát huy, cho bạn phóng lên xem từng mái ngói, từng hàng lúa.

Ảnh định in khổ lớn. Nếu biết trước mình định in tấm ảnh treo tường cỡ lớn, chụp ở độ phân giải cao cho bạn dư điểm để in và để cắt bố cục sau. Đứng yên, chống tay vào vật cứng hoặc dùng giá đỡ để tận dụng hết số điểm.

Khi biết sẽ phải cắt mạnh. Không đến gần được chủ thể, như một con chim trên cành, một chi tiết trên mái nhà cao, và camera tele của máy không đủ dài. Chụp đủ điểm rồi cắt sau thường giữ được nhiều chi tiết hơn so với cắt từ ảnh 12MP.

Chụp lại tài liệu của chính bạn, bản vẽ, tranh. Khi cần ghi lại chi tiết nhỏ của một bức tranh, một bản vẽ tay hay một trang giấy viết dày đặc để lưu trữ, chụp đủ sáng ở độ phân giải cao giúp đọc rõ hơn khi phóng. Với giấy tờ tuỳ thân và tài liệu có thông tin cá nhân, nhớ cất giữ và chia sẻ cẩn thận.

Lúc nên để chế độ mặc định

Ngược lại, có những tình huống chế độ gộp điểm cho kết quả tốt hơn hẳn, và bật độ phân giải cao chỉ làm hỏng ảnh.

  • Chụp trong nhà, quán ăn, sân khấu, đám cưới buổi tối: ánh sáng yếu là lúc gộp điểm có ích nhất.
  • Chụp trẻ nhỏ, thú cưng, người đang chạy nhảy: chế độ mặc định chụp nhanh hơn, bắt khoảnh khắc tốt hơn.
  • Chụp nhanh để nhắn tin, ghi nhớ, chụp hoá đơn, chụp chỗ đỗ xe: không cần số điểm cao, tệp nhỏ gửi nhanh.
  • Khi muốn dùng chế độ đêm, chế độ chân dung xoá phông, chụp liên tục: trên nhiều máy các chế độ này chỉ chạy ở mức điểm mặc định.
  • Khi bộ nhớ máy gần đầy hoặc gói sao lưu đám mây có hạn.

Một lưu ý khi so sánh: đừng xem hai ảnh trên màn hình điện thoại mà kết luận. Màn hình nhỏ thu cả hai ảnh về cùng một cỡ hiển thị, khác biệt bị che đi. Muốn biết thật sự khác nhau thế nào, chép cả hai sang máy tính, phóng lên 100% và nhìn cùng một vùng.

Mức giữa và những con số dễ gây nhầm

Một số máy đời mới không chỉ có hai mức mà còn có mức giữa, ví dụ xuất ảnh khoảng 24MP bằng cách kết hợp một bản gộp điểm và một bản đủ điểm chụp gần như cùng lúc. Mục đích là lấy độ sạch của bản gộp và một phần chi tiết của bản đủ điểm, trong khi tệp không quá nặng. Tên gọi và cách bật mức giữa khác nhau theo hãng và đời máy; cách chắc nhất là chụp thử rồi xem số điểm trong thông tin ảnh.

Một con số khác hay gặp là zoom 2 lần chất lượng cao trên máy chỉ có một camera chính số điểm lớn. Thay vì phóng to bằng phần mềm, máy lấy phần giữa cảm biến, tức một phần tư diện tích, cũng cho ra khoảng 12MP từ cảm biến 48MP. Ảnh này giữ được nhiều chi tiết hơn zoom số thông thường từ ảnh 12MP, nhưng mỗi điểm không được gộp nên ở chỗ thiếu sáng vẫn nhiễu hơn ảnh ở mức 1 lần.

Hiểu được hai điều này, bạn sẽ đọc thông số máy tỉnh táo hơn. Con số lớn nhất trên hộp là số điểm của cảm biến, không phải số điểm của mọi tấm ảnh. Câu nên hỏi khi chọn máy là ảnh mặc định bao nhiêu điểm, chế độ đủ điểm có những hạn chế gì, và chụp trong điều kiện bạn hay chụp thì kết quả ra sao.

Bốn hiểu lầm quanh chuyện gộp điểm ảnh

Máy gộp điểm là máy ăn gian thông số. Gộp điểm là một lựa chọn kỹ thuật có lợi thật trong điều kiện thiếu sáng, không phải mánh. Điều đáng phàn nàn chỉ là cách quảng cáo đặt con số cảm biến lên hàng đầu khiến người mua nghĩ mọi ảnh đều có chừng ấy điểm. Hiểu đúng thì con số vẫn có ích: nó cho biết máy có khả năng chụp đủ điểm khi cần.

Ảnh đủ điểm luôn nét hơn. Chỉ đúng khi đủ sáng, cầm chắc tay và chủ thể đứng yên. Trong quán cà phê buổi tối, ảnh đủ điểm thường bết và nhiễu hơn bản gộp, và khi thu về cùng cỡ xem, bản gộp trông sắc hơn. Số điểm cao không bù được cho thiếu ánh sáng.

Gộp điểm làm mất vĩnh viễn chi tiết của cảnh. Đúng là ảnh đã gộp không thể tách ngược ra thành ảnh đủ điểm. Nhưng với những cảnh mà gộp điểm được dùng, tức là cảnh tối và cảnh chuyển động, chi tiết nhỏ vốn đã chìm trong nhiễu và nhoè, nên phần mất đi thực tế rất ít. Chỗ đáng tiếc chỉ là cảnh nắng đẹp nhiều chi tiết mà quên bật chế độ đủ điểm.

Phóng ảnh 12MP lên 48MP bằng phần mềm là bằng ảnh chụp 48MP. Không. Phần mềm phóng to, kể cả loại dùng AI, chỉ đoán chi tiết từ những gì đã có. Ảnh chụp đủ điểm trong điều kiện tốt ghi lại chi tiết thật từ cảnh. Hai thứ có thể trông giống nhau ở cỡ xem thường, nhưng khác nhau khi soi kỹ những chi tiết nhỏ như chữ trên biển, hoa văn vải.

Tự thử trên máy của bạn trong mười phút

Cách tốt nhất để biết máy của mình xử lý thế nào là tự thử một lần. Bạn chỉ cần một buổi chiều và một chiếc máy tính.

  1. Chọn một cảnh nhiều chi tiết, ví dụ một giàn cây, một bức tường gạch, một kệ sách, đứng yên một chỗ.
  2. Chụp một tấm ở chế độ mặc định, rồi bật chế độ độ phân giải cao, chụp lại đúng cảnh đó từ đúng chỗ đứng.
  3. Lặp lại với một cảnh trong nhà buổi tối, đèn vàng, có góc tối.
  4. Chép cả bốn tấm sang máy tính, xem số điểm và dung lượng của từng tấm.
  5. Phóng mỗi cặp lên cùng một vùng ở 100% và ở cỡ in dự kiến, so sánh độ sắc, độ nhiễu, màu.
  6. Ghi lại kết luận cho máy của mình: cảnh nào nên bật, cảnh nào không. Tắt chế độ độ phân giải cao sau khi thử để không quên.

Sau buổi thử, nhiều người nhận ra rằng mình chỉ cần chế độ đủ điểm vài lần mỗi năm, trong các chuyến đi có phong cảnh đẹp hoặc khi định in ảnh lớn. Phần lớn thời gian còn lại, chế độ mặc định làm tốt hơn và nhẹ nhàng hơn cho bộ nhớ.

Câu hỏi thường gặp

Ảnh 12MP từ cảm biến 48MP có kém hơn ảnh từ cảm biến 12MP thật không?

Không nhất thiết. Cảm biến 48MP gộp bốn điểm thành một có diện tích mỗi điểm sau gộp tương đương một cảm biến 12MP cùng kích thước. Kết quả phụ thuộc vào kích thước cảm biến, ống kính và cách xử lý nhiều hơn là vào việc gộp hay không gộp.

Bật độ phân giải cao có làm ảnh đẹp hơn khi đăng mạng xã hội không?

Hầu như không. Phần lớn nền tảng thu nhỏ ảnh xuống mức hiển thị của họ, thấp hơn nhiều so với 12MP, nên chi tiết thêm của bản đủ điểm bị bỏ đi. Thậm chí bản gộp điểm sạch hơn có thể trông đẹp hơn sau khi bị thu nhỏ và nén.

Ảnh 48MP nặng bao nhiêu?

Tuỳ định dạng, mức nén và cảnh chụp, nhưng thường nặng gấp vài lần ảnh 12MP của cùng máy. Ảnh định dạng thô, ghi lại dữ liệu cảm biến chưa nén, còn nặng hơn nhiều. Nếu chụp nhiều ở chế độ này, hãy kiểm dung lượng bộ nhớ và gói sao lưu.

Có nên chụp 48MP rồi thu nhỏ xuống 12MP để ảnh sạch hơn không?

Thu nhỏ có làm giảm nhiễu nhìn thấy, nhưng thường không sạch bằng ảnh gộp điểm ngay từ cảm biến trong điều kiện thiếu sáng, vì máy đã phải làm mịn mạnh ở bản đủ điểm. Ngoài trời đủ sáng, cách này cho kết quả tương đương hoặc tốt hơn chút ít, đổi lại tốn thời gian xử lý.

Camera trước có chế độ độ phân giải cao không?

Một số máy có camera trước số điểm lớn và cũng gộp điểm theo cách tương tự. Ảnh tự chụp thường ở khoảng cách gần, trong nhà, nên chế độ mặc định hợp lý hơn. Bật đủ điểm chỉ đáng khi chụp nhóm đông người ngoài trời sáng và định in ra.

Sau này phóng to bằng AI thì có cần chụp 48MP nữa không?

Có, nếu ảnh quan trọng. Chi tiết ghi lại từ cảnh thật luôn đáng tin hơn chi tiết do phần mềm đoán ra. Phóng to bằng AI hữu ích khi không còn bản lớn hơn, nhưng có thể vẽ sai những chi tiết nhỏ như chữ, hoa văn, nét mặt.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138