PhongDai.comPhóng Đại
Phóng to ảnh bằng AI

Phóng to tranh vẽ bằng AI: chọn chế độ cho tranh nét phẳng, màu nước, sơn dầu

Tranh nét phẳng, tranh số, màu nước, sơn dầu, tranh pixel cần cách phóng to khác nhau. Chọn chế độ đúng, giữ nét cọ, chữ ký và tôn trọng quyền tác giả.

Teenage boy in a Hai Phong bedroom taping a hand painted watercolor of a river boat onto a desk lamp lit board, phone on a small tripod above it, seen from behind

Phóng to tranh vẽ bằng AI cần chọn đúng chế độ ngay từ đầu: tranh nét phẳng và hoạt hình hợp với mô hình chuyên tranh vẽ, tranh màu nước và sơn dầu cần mô hình giữ được kết cấu giấy và nét cọ, còn tranh pixel thì không nên dùng AI mà phóng bằng nhân bản điểm ảnh theo số nguyên lần. Chọn sai chế độ là nguyên nhân phổ biến nhất khiến tranh phóng to trông như bị tô lại bởi một người khác.

Khác với ảnh chụp, trong tranh, kết cấu giấy, vệt cọ, nét run tay đều là một phần của tác phẩm, không phải nhiễu cần dọn. Bài này giúp bạn chụp tranh cho đúng trước khi phóng, chọn chế độ theo từng loại tranh, nhận ra những lỗi riêng của tranh, và nhắc lại những điều cần biết về quyền tác giả khi phóng to, in lại tranh.

Vì sao tranh không nên phóng như ảnh chụp

Mô hình phóng to cho ảnh chụp được dạy để tạo kết cấu tự nhiên: lỗ chân lông, thớ gỗ, hạt cát. Khi gặp một mảng màu phẳng trong tranh hoạt hình, nó có xu hướng "làm cho thật" bằng cách rắc vào đó những kết cấu nhỏ, khiến mảng màu sạch thành lấm tấm. Nét viền đen gọn có thể bị làm thành viền có quầng sáng hoặc nét đôi.

Ngược lại, mô hình chuyên tranh nét phẳng được dạy để làm mảng màu sạch và nét viền sắc. Dùng nó cho tranh màu nước, nó sẽ xoá mất những vệt loang, những chỗ màu đọng ở mép nét cọ, kết cấu sần của giấy, tức là xoá đi chính thứ làm nên tranh màu nước. Tranh sơn dầu cũng vậy: những gờ sơn nổi, vệt bút lông là dấu tay người vẽ.

Vì vậy, với tranh, câu hỏi đầu tiên không phải là phóng bao nhiêu lần, mà là tranh này thuộc loại nào và điều gì trong tranh phải được giữ nguyên. Trả lời được câu đó, bạn sẽ chọn đúng chế độ và biết cần soi vùng nào sau khi phóng.

Loại tranh, chế độ nên dùng và điều cần giữ

Bảng dưới gợi ý cho những loại tranh hay gặp. Tên chế độ mỗi công cụ một khác; hãy đọc mô tả của công cụ để tìm chế độ tương ứng.

Loại tranhChế độ nên dùngĐiều cần giữ khi kiểm
Tranh nét phẳng, hoạt hình, minh hoạ sốMô hình chuyên tranh vẽ hoặc hoạt hìnhMảng màu sạch, nét viền liền, không quầng
Tranh số có tô bóng mềmChế độ tranh vẽ ở mức nhẹ, hoặc ảnh chụp ở mức sáng tạo thấpChuyển màu mượt, không thành bậc
Màu nướcẢnh chụp ở mức sáng tạo thấp, khử nhiễu nhẹVệt loang, mép màu đọng, kết cấu giấy
Sơn dầu, acrylic (đã chụp)Ảnh chụp, mức bám ảnh gốc caoVệt cọ, gờ sơn, độ bóng không bị biến thành vết lạ
Chì, bút mực, ký hoạChế độ tranh vẽ nhẹ hoặc phóng to thông thườngNét mảnh, nét đứt có chủ ý không bị nối liền
Tranh pixelKhông dùng AI; nhân bản điểm ảnh theo số nguyên lần (láng giềng gần nhất)Từng ô vuông sắc cạnh, không nhoè
Tranh của trẻẢnh chụp ở mức thấp, hoặc chụp lại cho rõNét non tay, màu sáp, chỗ tô lem: giữ nguyên, đừng để máy "sửa"

Tranh pixel là trường hợp đặc biệt đáng nhớ. Mỗi ô vuông trong tranh pixel là chủ ý của người vẽ. Phóng to bằng cách nhân mỗi điểm thành một khối hai nhân hai, ba nhân ba điểm giữ nguyên tinh thần ấy; dùng AI hay nội suy mượt sẽ làm tranh nhoè thành ảnh mờ.

Chụp hoặc scan tranh cho đúng trước khi phóng

Với tranh vẽ trên giấy hay vải còn giữ được, cách phóng to tốt nhất thường là chụp lại cho tốt chứ không phải nhờ AI. Một tấm ảnh chụp tranh đủ sáng, thẳng góc, đủ điểm ảnh sẽ in lớn đẹp hơn mọi bản phóng to từ ảnh chụp vội.

Tranh khổ nhỏ có thể dùng máy scan phẳng ở độ phân giải cao. Tranh lớn hơn khổ máy scan, hoặc tranh sơn dầu có gờ, nên chụp bằng điện thoại hay máy ảnh đặt trên giá, mặt máy song song với mặt tranh. Dùng hai nguồn sáng đặt chéo hai bên tranh, góc khoảng bốn mươi lăm độ, để ánh sáng đều và tránh loá trên lớp sơn bóng. Tắt đèn trần ngay phía trên, vì nó hay tạo vệt sáng giữa tranh.

Nếu tranh lớn và cần nhiều chi tiết, có thể chụp thành nhiều phần chồng lấn nhau rồi ghép lại bằng phần mềm ghép ảnh. Cách này cho số điểm ảnh lớn hơn nhiều lần so với một tấm chụp toàn cảnh, mà mọi chi tiết đều là thật. Sau khi có ảnh chụp tốt, bạn có thể vẫn cần phóng thêm một chút bằng AI, nhưng với hệ số thấp và rủi ro nhỏ hơn hẳn.

Tranh in trên sách, lịch, bưu thiếp: lưới chấm in là chuyện riêng

Nhiều người muốn phóng to một bức tranh in trong sách cũ, trên tờ lịch hay tấm bưu thiếp. Những bản in này không phải mảng màu liền: chúng được tạo từ vô số chấm mực nhỏ xếp theo lưới, mắt người nhìn từ xa thấy thành màu mượt. Khi scan hay chụp cận, lưới chấm ấy hiện ra, và khi phóng to, nó thường sinh ra những hoa văn gợn sóng chồng lên tranh, gọi là hiện tượng vân giao thoa.

Mô hình phóng to không phân biệt được chấm in với chi tiết của tranh. Nó có thể làm chấm sắc thêm, biến lưới thành kết cấu như vải bố, hoặc vẽ ra những vân lạ. Vì vậy với nguồn là bản in, cần một bước khử lưới trước: nhiều phần mềm điều khiển máy scan có tuỳ chọn khử lưới chấm, và phần mềm chỉnh ảnh có thể làm mờ rất nhẹ rồi thu nhỏ để lưới tan đi, sau đó mới phóng to.

Thêm một lưu ý: tranh trong sách, lịch, bưu thiếp thường là bản in của tác phẩm có bản quyền, của họa sĩ và của nhà xuất bản. Phóng to để ngắm trong nhà là một chuyện; in lại để bán hay treo ở nơi kinh doanh là chuyện khác, như phần quyền tác giả cuối bài sẽ nói.

Lỗi riêng của tranh sau khi phóng bằng AI

Nét viền nhoè hoặc có quầng. Hay gặp khi dùng mô hình ảnh chụp cho tranh nét phẳng. Đổi sang chế độ tranh vẽ thường khắc phục được.

Mảng màu phẳng bị lấm tấm. Máy tưởng mảng màu là bề mặt thiếu chi tiết và thêm kết cấu. Hạ mức sáng tạo hoặc dùng mô hình tranh vẽ.

Vệt cọ và kết cấu giấy biến mất. Ngược với lỗi trên, xảy ra khi dùng mô hình tranh phẳng cho màu nước, sơn dầu. Tranh trông như in từ máy tính, mất hồn. Đổi chế độ hoặc chụp lại tranh.

Chữ ký và chữ trên tranh bị vẽ lại. Chữ ký họa sĩ, dòng đề tặng, năm vẽ là phần nhỏ và mảnh, rất dễ bị máy biến thành nét lạ. Luôn kiểm và thay vùng này bằng bản phóng to thông thường nếu cần. Chữ ký sai trên bản in là chuyện không nhỏ với người vẽ.

Nét non tay bị "sửa". Với tranh trẻ em và ký hoạ, máy có thể làm nét run thành nét đều, tô lem thành tô gọn. Bản in trông chuyên nghiệp hơn nhưng không còn là tranh của người vẽ.

Ví dụ giả định: in tranh của con làm quà tặng ông bà

Một phụ huynh ở Gia Lai muốn in bức tranh sáp màu con vẽ lên khổ lớn làm quà cho ông bà, nhưng chỉ còn ảnh chụp bằng điện thoại, tranh gốc đã bị dán lên tường lớp học.

  1. Hỏi cô giáo xem có thể mượn lại tranh gốc vài phút để chụp lại cho đúng không; nếu được, đó là nguồn tốt nhất.
  2. Nếu không có tranh gốc, chọn tấm ảnh chụp rõ nhất, cắt sát mép tranh, chỉnh thẳng góc nếu bị chụp xiên.
  3. Phóng to bằng chế độ ảnh chụp ở mức sáng tạo thấp, hệ số đủ cho cỡ in theo tính toán, không chọn chế độ tranh phẳng vì sẽ mất kết cấu sáp màu.
  4. So bản phóng với ảnh gốc, chú ý nét chữ ký non tay của con và những chỗ tô lem: phải còn nguyên.
  5. Nếu dùng công cụ trực tuyến, kiểm xem trong ảnh có lộ tên trường, tên lớp, gương mặt bạn bè của con không; cắt bỏ hoặc che trước khi tải lên.
  6. Nhờ tiệm in thử một mảnh, xem màu sáp có giữ được độ đậm và kết cấu không, rồi mới in cả tấm.

Món quà có giá trị vì đó là tranh của đứa cháu, với đúng những nét vụng về ấy. Một bản in quá sạch, quá đều có thể đẹp hơn nhưng lại mất đúng điều ông bà muốn giữ. Nếu định đăng tranh hay ảnh có con lên mạng, cũng nên cân nhắc thông tin về trường lớp lộ ra trong ảnh.

Quyền tác giả khi phóng to và in lại tranh

Tranh là tác phẩm được bảo hộ quyền tác giả ngay khi được tạo ra, không cần đăng ký. Việc bạn có ảnh chụp một bức tranh, hay đã mua một bản in, không có nghĩa bạn được phóng to và in lại để bán, để trang trí quán, hay đăng làm sản phẩm. Những việc đó thường cần sự đồng ý của tác giả hoặc người nắm quyền.

Phóng to bằng AI không làm thay đổi tình trạng bản quyền. Một bức tranh phóng lên vẫn là tranh của tác giả gốc, dù máy có vẽ thêm chi tiết. Ngược lại, nếu bạn để máy vẽ lại nhiều đến mức tranh khác hẳn bản gốc mà vẫn ghi tên tác giả, đó lại là chuyện làm sai lệch tác phẩm của người khác.

Với tranh của chính bạn hay của con bạn, bạn tự quyết. Với tranh của họa sĩ, tranh in trên lịch, sách, tranh trên mạng, cách an toàn là liên hệ người vẽ hoặc chọn tác phẩm có giấy phép rõ ràng cho mục đích của mình. Quy định cụ thể và ngoại lệ dùng cá nhân có bài riêng ở danh mục bản quyền của trang; khi có tranh chấp hoặc dự định dùng thương mại, nên hỏi luật sư hoặc tra quy định hiện hành.

Câu hỏi thường gặp

Tranh hoạt hình phóng to bằng chế độ ảnh chụp có sao không?

Thường bị lỗi: mảng màu phẳng lấm tấm, nét viền có quầng sáng. Chọn mô hình chuyên tranh vẽ hoặc hoạt hình sẽ cho mảng màu sạch và nét gọn hơn nhiều. Nếu công cụ không có chế độ này, hạ mức sáng tạo xuống thấp nhất.

Vì sao tranh pixel không nên phóng to bằng AI?

Vì mỗi ô vuông trong tranh pixel là chủ ý của người vẽ. AI hoặc nội suy mượt sẽ làm các ô nhoè vào nhau. Nhân mỗi điểm thành một khối vuông theo số nguyên lần bằng chế độ láng giềng gần nhất giữ được tranh sắc như gốc.

Ảnh chụp tranh sơn dầu bị loá thì AI có xoá được không?

AI phóng to không được thiết kế để xoá loá, và có thể làm vệt loá thành kết cấu lạ. Cách đúng là chụp lại với hai nguồn sáng chéo hai bên, tắt đèn trên đầu, hoặc dùng kính lọc phân cực nếu có.

Mua bản in tranh thì có được phóng to in lại treo nhà không?

Mua bản in thường chỉ cho bạn quyền sở hữu vật bản in đó, không phải quyền sao chép. Việc sao chép để dùng cá nhân có thể có ngoại lệ theo luật, nhưng in để bán hay treo nơi kinh doanh thì cần xin phép. Hãy tra quy định hiện hành hoặc hỏi người có chuyên môn.

Phóng to tranh của con có nên dùng chế độ làm đẹp không?

Không nên. Chế độ làm đẹp hay chế độ tranh phẳng sẽ làm nét vẽ của con đều đặn và sạch sẽ, mất cái non tay vốn là giá trị của bức tranh. Chọn mức sáng tạo thấp và ưu tiên chụp lại tranh cho rõ.

Chữ ký họa sĩ trên tranh bị méo sau khi phóng to thì làm sao?

Thay vùng chữ ký bằng bản phóng to thông thường trong phần mềm chỉnh ảnh có lớp. Đừng tự vẽ lại chữ ký của người khác. Nếu chữ ký quá mờ, giữ nguyên như ảnh gốc là cách tôn trọng tác giả nhất.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138